𝐊𝐞𝐧𝐧𝐢𝐬𝐯𝐨𝐮𝐜𝐡𝐞𝐫𝐬 𝐯𝐨𝐨𝐫 (𝐣𝐨𝐧𝐠𝐞) 𝐛𝐨𝐞𝐫𝐞𝐧

Met de Subsidiemodule Agrarische Bedrijfsadvisering en Educatie, ook wel de SABE-regeling geheten, kan je ‘kennis inkopen’. Met het aanvragen van een kennisvoucher ter waarde van 1.500 euro kan je een erkende bedrijfsadviseur inschakelen of een cursus volgen. Wij wijzen jou als lid graag op deze mogelijkheden.

Deze kennisvoucher kan vanaf maandag 30 november aangevraagd worden, is één jaar geldig en kan ingezet worden voor diverse aandachtsgebieden, zoals stikstofemissie, gezonde bodem, natuurinclusieve landbouw, precisielandbouw, persoonlijke ontwikkeling of bedrijfsopvolging.

Bundelen
Agrarische ondernemers kunnen de vouchers eveneens bundelen, om gebruik te maken van advisering in groepsverband. Ook kan de voucher worden ingezet voor het volgen van een verdiepingscursus stikstof. Er zijn het komende jaar 2.000 vouchers beschikbaar; er wordt dan ook een ‘run’ verwacht op deze vouchers.

De aanvragen voor samenwerkingsverbanden zijn inmiddels opengesteld en kunnen tot 11 december ingediend worden. Het gaat dan om samenwerkingsverbanden die zich bijvoorbeeld richten op bodembeheer, diergezondheid of verdienvermogen.

Meer weten?
Op dinsdag 10 november is via een webinar meer inzicht gegeven in de mogelijkheden van de SABE-regeling. Het webinar is hier terug te kijken.

𝗛𝗲𝘁 𝘃𝗲𝗲𝗻 𝗺𝗼𝗲𝘁 𝗻𝗮𝘁𝘁𝗲𝗿!

Provincie Fryslân en Wetterskip Fryslân presenteren vandaag met het ontwerpprogramma ‘Foarút mei de Fryske feangreiden’, hun plannen voor het veenweidegebied van Fryslân voor de komende 10 jaar. Dit is een ambitieus plan met één centrale boodschap: het veen moet natter!

De veenweidevisie van 2015 voldoet volgens de overheden niet meer aan afspraken die sindsdien gemaakt zijn, waaronder het landelijke klimaatakkoord die voor de veenweidegebieden 1 megaton CO2 reductie voorschrijft.  Fryslân wil 40% van deze 1 Mton CO2 voor haar rekening nemen en dus 0,4 Mton CO2 reductie bereikt hebben in 2030.   

Nee tegen het gehele plan, ja op onderdelen 
Geart Benedictus licht toe: ‘Foarút mei de Fryske feangreiden wordt dus vandaag openbaar. Alleen de verantwoordelijk bestuurders van de zeven landbouwpartijen en ikzelf als vertegenwoordiger van deze zeven, kregen inzicht in het plan. Ook al hebben we afgelopen tijd met de provincie en het Wetterskip meerdere keren het plan besproken en nog de nodige aanpassingen kunnen doorvoeren waarmee onze leden beter uit de voeten kunnen, het totaal heeft niet onze steun. Het is een lijvig plan met vele onderdelen; we staan achter sommige onderdelen, maar andere onderdelen helemaal niet of alleen onder voorwaarden. Zo vinden we het logisch dat we doorpakken met ontwikkelgebieden Hege Warren en Aldeboarn de Deelen, maar onbegrijpelijk dat moerige gronden met minder dan 80 cm veen en veengronden met meer dan 40 cm klei nog steeds in de opgave zitten. Uit onderzoek o.a. van de provincie weten we dat peilmaatregelen op dit soort gronden nauwelijks effect hebben. 
Daarnaast wil de provincie erg veel geld uittrekken voor afwaardering en vervanging van grond en transitie van de landbouw naar een passend verdienmodel voor de melkveehouderij in het veenweidegebied, maar dat geld is er niet eens! Gelukkig gaat de provincie mee in onze aanpak ‘Geen geld, Geen Zwitsers’! We gaan boeren niet aan de ketting leggen met heftige peilmaatregelen als er geen geld is voor een goede compensatie van grond en maatregelen om de blijvende boeren toekomstperspectief te geven’. 

Grondwaterstand omhoog
Om deze reductie te halen moet het veen veel natter worden. In de eerste versie van het plan stond een slootpeil jaarrond van 20 cm onder het maaiveld. De onderhandelingen zijn gestaakt op een grondwaterstand van 40 cm onder maaiveld, maar ook dit leidt tot beperking in gebruik. ‘Foarút mei de Fryske feangreiden’ voorziet in twee peilaanpakken, met en zonder behoud van goed landbouwkundig gebruik. 
Met behoud wordt ‘hoger als het kan en lager als het moet’ (HAKLAM) de methodiek. Deze aanpak moet nog verder getest en ontwikkeld worden. Boeren en waterbeheerder gaan hier samen mee aan de slag. Om inzicht te krijgen in de grondwaterstand wordt gebruik gemaakt van de meetpennen van Boeren Meten Water. Het slootpeilbeheer is een afgeleide en wordt gestuurd op basis van grondwaterstand, bodemvocht, weersvoorspelling, gewasopname, verdamping en draagkracht van de bodem. 

Beperking grondgebruik, alleen als er geld is 
De andere variant is dus een peilaanpak van gemiddeld 40 cm onder het maaiveld. Met deze ambitie zal landbouwgrond in delen van peilvakken te nat worden voor normaal gebruik. Het plan is om deze gronden af te waarderen met behoud van functie en boeren te voorzien van vervangende grond. Dat kan alleen als in deze zogenaamde ontwikkelgebieden bedrijven worden opgekocht of verplaatst naar elders. De stoppers en vertrekkers maken dan plaats voor de achterblijvers die -zonder dat ze daarvoor betalen- extra grond krijgen ter compensatie van gronden die te nat worden. Het is de bedoeling dat deze melkveebedrijven hun bedrijfsmodel daarop aanpassen en ook daarvoor zou transitiegeld beschikbaar moeten komen. De kosten van ‘Foarút mei de Fryske feangreiden’ bedragen meer dan een half miljard en het overgrote deel daarvan wordt besteed aan vervangende grond voor boeren en eenmalige vergoeding voor aanpassing van bedrijfsvoeringen. Het probleem is dat het geld er nog niet is! Op dit moment is er ruim 65 miljoen beschikbaar en dat is al niet voldoende voor de aanpak van de Hege Warren en het gebied Aldeboarn de Deelen. Als er geen geld is, komt er ook geen aanpak voor een peilniveau van 40 cm onder het maaiveld. 

Behoud perspectief voor de landbouw 
Dat het natter maken van veengrond boeren schade berokkend onderschrijft het ontwerpprogramma. Hoe de achterblijvende bedrijven een toekomstperspectief krijgen met meer grond die slechts deels bruikbaar is voor de landbouw is een zoektocht. Daarbij hoort het afwaarderen en vervangen van grond, maar op zichzelf levert dat geen vervangend verdienmodel op. Het programma zet zwaar in op het ontwikkelen van perspectieven die realistisch zijn en uit te rollen in andere gebieden. Het gebied Aldeboarn de Deelen wordt in veel opzichten een belangrijke testcase, de oplossingen en verdienmodellen die daar ontwikkeld worden moeten zó goed zijn dat ze in de andere gebieden ook ingezet kunnen worden. 

Bodemmaatregelen onderbelicht  
Waar het plan ook in tekort schiet zijn juist de kansrijke bodemmaatregelen. Zoals het opbrengen van dunne laagjes klei op veengronden, waarbij door de vorming van een klei-humus complex koolstof wordt vastgelegd en veel CO2 reductie wordt bereikt. In laboratoriumproeven zijn reducties gemeten van meer dan 50%. ‘Er moet ons inziens veel meer ingezet worden op oplossingen zoals bodemmaatregelen die veenoxidatie en CO2 uitstoot beperken, dan hoeven we niet alles op te lossen met heftige peilmaatregelen en kunnen we in gebieden een mooie mix maken van water- en bodemmaatregelen’, aldus Benedictus. 

Raadplegen achterban   
Nu het programma ‘Foarút mei de Fryske feangreiden’ openbaar is, kunnen we ook met de rest van onze bestuurders en onze leden in gesprek gaan. 
Vanuit de 7 landbouwpartijen gaan we één gezamenlijke reactie formuleren en als zienswijze indienen bij de Provincie. Natuurlijk staat het elke burger en boer vrij om zelf ook een zienswijze in te dienen.
In coronatijd moet het betrekken van de achterban helaas digitaal, maar elke landbouwpartij gaat z’n best doen om onze voorlopig standpunten te bespreken met de eigen achterban en met inbreng van de leden definitief te maken voor de Kerstdagen.  Provincie en Wetterskip gaan in de komende periode 3 webinars organiseren, waarvan één specifiek is over de landbouwmaatregelen. We roepen jullie op om deze zeker te volgen. Verder zullen Jan van Weperen en Douwe Hoogland nog in gesprek gaan met verschillende klankbordgroepen van onder andere de kansrijke gebieden om ook van deze boeren input te krijgen’.  

Het uitgeschreven voorlopig standpunt landbouwpartijen

Veenweideprogramma 2021-2030 achtergronddocument
Veenweideprogramma 2021-2030 
Veenweideprogramma 2021-2030 nadeelcompensatie

Verlenging sponsorcontract met AB Vakwerk

AB Vakwerk en AJF Friesland verlengen de sponsorovereenkomst voor een periode van 3 jaar. AB Vakwerk en AJF zien in de samenwerking mogelijkheden om elkaars activiteiten te verstreken. Waar AB Vakwerk zich sterk maakt om voldoende en goed geschoold personeel klaar te hebben staan voor de (toekomstige) ondernemers zet de AJF zich voor de volle 100% in voor het bestaansrecht van deze jonge ondernemers en de agrarische sector in zijn geheel. Wij zijn blij met de voortzetting van onze samenwerking!

AB Vakwerk https://www.abvakwerk.nl/

𝗕𝗿𝗮𝗻𝗱𝗯𝗿𝗶𝗲𝗳 𝘀𝘁𝗶𝗸𝘀𝘁𝗼𝗳𝗯𝗲𝗹𝗲𝗶𝗱

NAJK en andere belangenbehartigers hebben een brandbrief over het stikstofbeleid aan het ministerie van LNV gestuurd. De organisaties stellen vast dat op verschillende thema’s oplossingen eerder verder weg raken dan dichterbij komen, met grote risico’s voor de toekomst van de familiebedrijven die de agrarische sector kenmerken.

In de brief wordt de situatie rondom onder meer de legalisering van PAS-melders, de noodzaak voor een goed systeem om stikstofreductie te labelen, monitoren en te waarborgen, het extern salderen en de rol van investeringen bij verduurzaming aangehaald.

De tussenbalans opmakend concluderen de ondertekenaars dat de kracht van de agrarische sector om uit de stikstofcrisis te komen met de huidige aanpak niet voldoende wordt benut. Door de geringe voortgang verdiept het probleem, met grote economische schade voor zowel agrarische bedrijven als andere bedrijvigheid.

De agrarische sector is een sterke sector die in tijden van economische crisis een stabiele factor is voor de Nederlandse economie. Boeren en tuinders willen graag hun innovatiekracht inzetten om Nederland uit de stikstofcrisis te halen, maar vooral uit de economische crisis waar ons land zich nu in bevindt. Met die innovatiekracht kan de agrarische sector ook de vergunningverlening weer op gang brengen.

De sectorpartijen hopen op korte termijn, voor verzending van een eerder aangekondigde Kamerbrief, in gesprek te gaan met minister Schouten.

Lees hier de brandbrief!

𝗡𝗶𝗲𝘂𝘄 𝗙𝗿𝗶𝗲𝘀 𝘃𝗲𝗲𝗻𝘄𝗲𝗶𝗱𝗲𝗯𝗲𝗹𝗲𝗶𝗱 𝗶𝗻 𝗼𝗻𝘁𝘄𝗶𝗸𝗸𝗲𝗹𝗶𝗻𝗴 𝘃𝗼𝗼𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟭-𝟮𝟬𝟯𝟬

Nieuw veenweideprogramma voor 2021-2030

Op dit moment wordt door de Provincie Fryslân, Wetterskip Fryslân en de Friese veenweide gemeenten gewerkt aan een nieuw veenweideprogramma voor de periode 2021-2030. Dit programma is het vervolg op de Veenweidevisie van 2015 en zal veel gevolgen hebben voor de boeren en de grondeigenaren in het gebied. Dat komt omdat het nieuwe programma rekening gaat houden met meer opgaven dan alleen bodemdaling en veenoxidatie.

Persconferentie in november

In november nemen betrokken overheden een besluit over het programma wat men nu ontwikkelt. Bij de ontwikkeling van het programma zijn de samenwerkende landbouwpartijen, natuur- en milieuorganisatie en de recreatie geconsulteerd. Hoe het definitieve plan eruit ziet wordt in november bekend gemaakt met een persconferentie en wordt het nieuwe veenweideprogramma openbaar gemaakt.  

Informatieve webinars

Naast de provincie en het waterschap gaan ook gemeenten zich een oordeel vormen over het nieuwe veenweideprogramma. Om alle bestuurders bij te praten over de veenweideproblematiek en wat de redenen zijn voor een nieuw programma voor de komende 10 jaar zijn er twee webinars geweest. Deze informatieve webinars zijn ook voor boeren best interessant en kun je terugkijken op youtube via onderstaande link:

Webinar 1 september:   https://youtu.be/aPkMr2Rqwbg
Webinar 10 september: https://youtu.be/Aflsx8dDPrw

Meer dan bodemdaling

In 2015 was de daling van de Friese veenweidebodem de aanleiding om te komen met een veenweidevisie die peilverhoging voorschreef om veenoxidatie te beperken. Sindsdien zijn er vele onderzoeken, proeven en projecten gedaan die nieuwe inzichten en kennis opleverden. Ook stelde de Tweede Kamer het klimaatakkoord vast waardoor alle veenweidegebieden samen 1 Mton CO2 moeten reduceren door het voorkomen van veenoxidatie. Om dat te bereiken zijn hogere waterpeilen nodig.

Ook klimaatverandering leidt tot periodes van droogte, maar ook forse wateroverlast en voor beiden is het nodig om water te bergen. Dit vraagt om een ander watermanagement met nadrukkelijk aandacht voor de kosten die hiermee gepaard gaan.

Ter inzage legging

Naar verwachting zal het nieuwe programma begin november vastgesteld worden door de dagelijks besturen van provincie, waterschap en gemeenten. Daarna wordt het nieuwe programma via een persconferentie bekend gemaakt en worden de documenten openbaar. In deze periode zullen er ook voorlichtingsbijeenkomsten georganiseerd worden en liggen de plannen 6 weken ter inzage met de mogelijkheid tot het indienen van zienswijzen.

Inzet landbouw, samen sterk!

De landbouwpartijen LTO Noord, Agrarische Jongeren Friesland, Federatie Polderbelangen Friesland, Nederlandse Melkveehouders Vakbond, Feriening Biologyske Boeren Fryslân, samenwerkende agrarische collectieven Fryslân en Het Friesch Grondbezit werken samen onder voorzitterschap van Geart Benedictus. Zij zetten in op het behoud van financieel gezonde bedrijven. Boeren moeten kunnen blijven boeren en daar waar dit niet mogelijk is, moeten goede alternatieven geboden worden om het verlies van grond, waardedaling en grasopbrengst te compenseren. Vanuit de 7 landbouwpartijen gaan we één gezamenlijke reactie formuleren en als zienswijze indienen.

Gelukkig zijn ook al veel boeren in diverse gebieden en bij veel thema’s nauw betrokken, vaak via zogenaamde klankbordgroepen. Vanwege hun betrokkenheid, gebiedskennis en expertise gaan zij hun zienswijze kenbaar maken in de gesprekken met verantwoordelijk bestuurders van provincie, waterschap en gemeenten. Ook deze input nemen we mee in de gezamenlijke reactie. 

Informatiebijeenkomst voor leden

Nadat het plan openbaar gemaakt wordt zullen we als samenwerkende landbouwpartijen een digitale informatiebijeenkomst (webinar) organiseren voor alle  leden. Inhoudelijk gaan we dan in op de plannen die voorliggen en gaan we in gesprek met de verantwoordelijk bestuurders van de provincie, het waterschap en de gemeenten.

Ook zullen we de conceptreactie van de landbouwpartijen bekend maken en in de weken na het webinar met de leden in gesprek gaan. Er is  dan ruime gelegenheid  voor vragen en inzichten die de bestuurders van de 7 landbouwpartijen gebruiken om hun zienswijze op het veenweideprogramma definitief te maken en in te dienen.

𝐌𝐞𝐥𝐝 𝐬𝐜𝐡𝐚𝐝𝐞 𝐝𝐨𝐨𝐫 𝐛𝐫𝐚𝐧𝐝- 𝐞𝐧 𝐤𝐨𝐥𝐠𝐚𝐧𝐳𝐞𝐧

De provincie Fryslân verleent vanaf 1 juni dit jaar geen ontheffingen meer voor afschot op overzomerende brand- en kolganzen die gewasschade veroorzaken. Met als gevolg dat veel agrariërs moeten toezien hoe de ganzen schade aanbrengen op gras en andere gewassen. Vanuit de georganiseerde landbouw in Fryslân is vastgesteld dat dit een zeer onwenselijke situatie is en dat het beperkte draagvlak voor het faunabeleid van provincie Fryslân steeds verder afneemt.

Om de provincie Fryslân te overtuigen van de omvang van de schade is het van groot belang dat alle ganzenschade wordt gemeld. Hiermee wordt data verzameld die de provincie kan gebruiken om haar faunabeleid volgend jaar wel adequaat in te richten. Daarom vragen we aan alle leden met ganzenschade dit te melden via het Fauna Schade Registratie Systeem (SRS). In de instructie kunt je lezen hoe je dat heel gemakkelijk kunt doen.

Ook voor jezelf is het erg belangrijk om ganzenschade te melden:   

  1. Jij bent als grondgebruiker juridisch gedekt, zodat je bij een aanvraag voor een tegemoetkoming voor de geleden schade volledig schadeloos gesteld kan worden. Dit omdat de overheid inzake de overzomerende brand- en kolganzen in gebreke is gebleven om je afdoende mogelijkheden tot voorkoming van schade te geven.
  2. Als de provincie alsnog met een ontheffing (of machtiging) komt, en jij de schademelding al gedaan heeft, kan de jager direct aan de slag. 

Waarom juist nu de schade melden van de brand- en kolganzen?  
De provincie stelt dat zij onvoldoende meldingen van ganzenschade door brand- en kolganzen in september en oktober heeft ontvangen om alsnog de ontheffing voor afschot te verstrekken. Daarbij komt dat de provincie eerder heeft besloten schade aan gras in oktober niet meer te vergoeden. Juist brandganzen veroorzaken de meest ernstige schade, doordat zij dol zijn op ‘etgroen’, dat aan het uitstoelen is. Voor hergroei van uw ‘oktobergras’ is dat zeer nadelig.

Kolganzen zijn alleseters en kunnen ook op akkerbouwgewassen aanzienlijk schade aanbrengen, niet alleen door vraat maar ook door betreding. Brand- en kolganzen horen niet in ons land thuis in de zomermaanden en veroorzaken samen met grauwe standganzen veel schade aan agrarische percelen om hun broedgebieden. Daarbij heeft de provincie Fryslân het eigen risico op een tegemoetkoming van faunaschade opgeschroefd naar 20%. 

Inzet georganiseerde landbouw 
In een brief aan Gedeputeerde Staten hebben wij als AJF samen met LTO Noord, NAV en NMV dringend aandacht gevraagd voor de ontstane situatie en de onaanvaardbare inbreuk die dit op de belangen van de agrarische sector veroorzaakt. In de brief wordt gepleit voor onbelemmerde toegang tot de mogelijkheid op schadevergoeding. Dus zonder eigen risico, of leges en ook schadevergoeding voor oktobergras. We zetten in op de lobby naar de provincie.

Daarnaast worden we ook vertegenwoordigd in de Faunabeheerseenheid (FBE) door Douwe Anema. Hoofdlijn van de inzet op overzomerende ganzen is ingrijpen in het broeden en beheer van de populatie. 
Deze melding is van groot belang!!!
Jouw melding is van groot belang om de omvang van het probleem te duiden en daarmee munitie te verzamelen voor het afdwingen van adequaat provinciaal beleid. Meld de schade in het Fauna Schade Registratie Systeem (SRS) via www.faunaschade.nl, zodra je de diersoorten op het land aantreft. Volg de stappen, bevestig je melding en de melding is binnen enkele minuten gedaan. Met deze instructie is dit heel gemakkelijk om te doen. 

Voor het melden van schade aanrichtende diersoorten op je gewassen via SRS hoef je niets te betalen. Als je over gaat tot ‘een aanvraag tot tegemoetkoming’ moet je € 300,- leges betalen om de aanvraag in behandeling te laten nemen.  Een tegemoetkomingsaanvraag dien je in bij http://www.mijnfaunazaken.nl/

Heb je vragen, trek aan de bel bij Dagelijks Bestuurder Tjebbe Oenema, 06-23948855.

𝗞𝗼𝗻𝗶𝗻𝗴𝘀𝗽𝗮𝗮𝗿 𝗶𝗻 𝗴𝗲𝘀𝗽𝗿𝗲𝗸 𝗺𝗲𝘁 𝗗𝗮𝗴𝗲𝗹𝗶𝗷𝗸𝘀 𝗕𝗲𝘀𝘁𝘂𝘂𝗿 𝗔𝗝𝗙

Koning Willem-Alexander en Koningin Máxima bezochten Zuidoost-Friesland.
Ze lieten zich over de landbouwsector bijpraten door het Dagelijks Bestuur (DB) van Agrarische Jongeren Friesland op Kaasboerderij De Deelen in Tijnje. De negen bestuursleden van de AJF praatten met de koningin en koning over alles wat de jonge boeren raakt. Een indrukwekkende dag. Hier een foto impressie:

Terugblik Drive in ALV AJF

Vanuit de ‘fryske greiden’ bij Wjeltsryp vond op 14 september onze Algemene Ledenvergadering (ALV) plaats. In deze bijzondere uitvoering van de jaarlijkse vergadering werden de jaarstukken van de vereniging besproken, waaronder het jaarverslag, het financieel jaarverslag en de begroting voor het komende verenigingsjaar. Daarnaast hebben we afscheid genomen van bestuurders en nieuwe bestuurders welkom geheten.
Na de pauze was het woord aan Arno Brok, de Commissaris van de Koning in Fryslân.


Drive In ALF AJF hoogtepunt voor Arno Brok

De Algemene Ledenvergadering (ALV) hebben wij dit jaar op een speciale en unieke manier gehouden. Vanwege de corona konden wij de ALV niet zoals gebruikelijk in een zaal houden. Toen ontstond het idee van een DRIVE IN ALV. Deze bijeenkomst hebben wij gehouden in het land van Provinciaal Bestuurder Johannes van der Veer in Wjelsryp. In de vorm van een Drive In hebben wij al onze leden de mogelijkheid geboden om met de auto of de trekker naar deze bijeenkomst te komen. Tijdens deze avond hebben wij afscheid genomen van Eke Folkerts als voorzitter. Het stokje is overgenomen door Hendrik Galema uit Hartwerd.

Commissaris van de Koning Arno Brok was eregast en spreker tijdens deze avond. Vroeger zat hij de dag vóór prinsjesdag in Den Haag, maar in plaats daarvan stond hij bij ons op het podium de jonge boeren van Friesland toe te spreken. Voor hem en ons een hoogtepunt!

Hieronder een foto impressie: